એક અધૂરો સંગાથ અને કલમનું રુદન: મારી છેલ્લી વેદના

જીવનમાં ઘણીય ભૂલો કરી હતી મે ,
પણ હવે મારાથી એક પણ ભૂલ નહિ થાય .
મરીઝ બન્યો હતો અને તને ઈલાજમાં લેવા માગતો હતો ,
અફસોસ મારી આ બીમારી હવે ક્યારેય ઠીક નહિ થાય .
તારું મારા જીવનમાંથી છૂટા પડવું પછી મારે દિનરાત રડવું ,
તારી એક યાદમાં મારી આ રાત ક્યારેય પસાર નહિ થાય .
સદાય દરેક સવારમાં તને નિહાળવા માંગતો હતો ,
પણ લાગે છે મારી આવી ક્યારેય સવાર નહિ થાય .
વિતાવેલી ક્ષણોની યાદી લેવી , અંતે તારી માફી લેવી ,
તારા પ્રેમમાં મારું આ "દિલ" ક્યારેય ગરીબ નહિ થાય .
હતી બન્નેમાં ખૂબ ખુદ્દારી તોય કિસ્મતે કરી ગદ્દારી ,
પણ ચિખ આ "શાયર" ની કોઈને નહિ સંભળાય.
માથે લાલ સિંદૂર અને ગળામાં મારા નામનું મંગળસૂત્ર ,
પણ હવે આ બન્નેની જોડનો ક્યારેય ઇતિહાસ નહિ રચાય .
સજેલી જોવી હતી તને , લાલ પાનેતરમાં ફક્ત મારા માટે ,
પણ બીજાના બંધનમાં જોડાતા તને , મારાથી નહિ જોવાય .
રચી તે આવી વ્યથા , કેમ સારી ના લખી મારી છઠ્ઠીની કથા ,
આમ તડપાવીને કુદરત તારું પણ ક્યારેય સારું નહિ થાય .
લઈને બીજો જન્મ , તું આવજે આજ હાયખે ,
મારી એક શાયરીમાં આ વાત ક્યારેય પૂરી નહિ થાય .
શું લેખ છે મારા , અહીંયા નામ પણ ના લઈ શકું તારું ,
"પ્રિયે" માં લખું છું તને , પણ મારું દિલ તો નહિ જ હરખાય .
અફસોસ રેહસે "જિગર" ને , હંમેશ માટે "પ્રિયે" ,
હતી છેલ્લી એક જ ઈચ્છા જે હવે ક્યારેય પૂરી નહિ થાય .

~ jigarshayar

આજે જ્યારે હું આ શબ્દો લખવા બેઠો છું, ત્યારે હાથ ધ્રૂજી રહ્યા છે અને આંખોમાંથી વહી રહેલા આંસુ કાગળ પરની શાહીને ઝાંખી પાડી રહ્યા છે. કહેવાય છે કે સમય દરેક ઘાને ભરી દે છે, પણ અમુક ઘા એવા હોય છે જે સમય જતાં વધુ ઊંડા ઉતરે છે. મારી આ ગઝલ એ માત્ર કવિતા નથી, પણ મારા હૃદયના એ ટુકડાઓ છે જે તારા ગયા પછી વેરવિખેર થઈ ગયા છે.

"જીવનમાં ઘણીય ભૂલો કરી હતી મેં, પણ હવે મારાથી એક પણ ભૂલ નહિ થાય."

જિંદગીમાં અજાણતા ઘણી ભૂલો થઈ, પણ તને મારા જીવનનો આધાર માનવો એ ભૂલ હતી કે મારું ભાગ્ય? આજે જ્યારે હું પાછું વળીને જોઉં છું, ત્યારે સમજાય છે કે મેં તને 'ઈલાજ' માનીને મારા જીવનની તમામ વેદનાઓ સોંપી દીધી હતી. હું એક એવો 'મરીઝ' (દર્દી) હતો જેણે તારા પ્રેમમાં સાજા થવાની આશા રાખી હતી, પણ નસીબની બલિહારી તો જુઓ—તું જ મારી એવી 'બીમારી' બની ગઈ જેનો અંત હવે માત્ર કબર સાથે જ આવશે. આ રોગ એવો છે જેમાં દર્દી જીવતો તો રહે છે, પણ દર ક્ષણે મરે છે.

રાતનો એ અંધકાર અને તારી યાદોની રાખ

લોકો કહે છે કે રાત સુવા માટે હોય છે, પણ મારી રાત તો તારી યાદોના હિસાબ-કિતાબમાં જ પૂરી થઈ જાય છે. તારું મારા જીવનમાંથી છૂટા પડવું એ માત્ર એક વ્યક્તિનું જવું નહોતું, પણ મારા આખા અસ્તિત્વનું પતન હતું. દિન-રાત રડવું હવે મારો સ્વભાવ બની ગયો છે. તારી એક એક યાદ જ્યારે રાતના અંધારામાં મને ઘેરી વળે છે, ત્યારે એવું લાગે છે કે આ રાત હવે ક્યારેય પૂરી નહીં થાય અને સવારનો સૂરજ કદાચ મારું મડદું જ જોશે.

મેં કેટલીય માનતાઓ માની હતી કે તને દરેક સવારમાં મારી નજરો સામે નિહાળીશ. તારા ચહેરાના તેજથી મારા દિવસની શરૂઆત થશે. પણ વિધિના લેખ કંઈક જુદા જ હતા. હવે મારી સવાર માત્ર તારા અભાવનો અહેસાસ કરાવવા માટે જ પડે છે. એ સવાર હવે ક્યારેય નહીં પડે જેમાં તારો સાથ હોય.

કિસ્મતની ગદ્દારી અને ખુદ્દારીનો જંગ

આપણા બંનેમાં એક ખુદ્દારી હતી, એક સ્વાભિમાન હતું. કદાચ એ જ આપણને નડી ગયું. પણ એથીય વધુ તો આ કિસ્મતે ગદ્દારી કરી. જ્યારે બે દિલ એક થવા તડપતા હોય ત્યારે નસીબ કેમ આટલું ક્રૂર બની જાય છે? મારી અંદર જે ચીસ ઉઠે છે, જે વેદનાનો મહાસાગર હિલોળા લે છે, એ કોઈને સંભળાતો નથી. દુનિયાને લાગે છે કે 'જિગર' શાયરી લખે છે, પણ કોઈને ક્યાં ખબર છે કે આ શાયરી નથી, આ તો લોહીના આંસુ છે જે શબ્દો બનીને ટપકી રહ્યા છે.

સૌથી કરુણ દ્રશ્ય: તારું બીજાનું થવું

મારું સૌથી મોટું સપનું હતું તને લાલ પાનેતરમાં સજેલી જોવી, પણ એ સજાવટ માત્ર મારા માટે હોય એવું મેં ઈચ્છ્યું હતું. મેં કલ્પના કરી હતી કે તારા માથે મારા નામનું સિંદૂર હશે અને તારા ગળામાં મારા નામનું મંગળસૂત્ર હશે. પણ આજે જ્યારે કલ્પના કરું છું કે તું બીજાના ઘરની શોભા બનીશ, બીજાના નામનું સિંદૂર તારા કપાળે હશે, ત્યારે કાળજું ચિરાઈ જાય છે. બીજાના બંધનમાં તને જોડાતી જોવાની હિંમત આ 'શાયર' માં નથી. એ દ્રશ્ય જોતા પહેલા મારી આંખો કેમ મીંચાઈ ના ગઈ? એ ઈતિહાસ જે આપણે સાથે મળીને રચવો હતો, એ હવે માત્ર ધૂળ ખાઈ રહેલી ડાયરીના પાનાઓમાં દફન થઈ ગયો છે.

કુદરત સામેનો આક્રોશ

"રચી તે આવી વ્યથા, કેમ સારી ના લખી મારી છઠ્ઠીની કથા?" — આ સવાલ હું એ ઈશ્વરને પૂછું છું જેણે આ સૃષ્ટિ રચી. હે કુદરત, તને મને તડપાવીને શું મળ્યું? તેં જે પ્રેમ આપ્યો એ છીનવી લીધો. તને કદાચ કોઈની મજબૂરી જોવામાં મજા આવતી હશે, પણ યાદ રાખજે, એક પ્રેમીની આહ ક્યારેય ખાલી જતી નથી. આમ તડપાવીને તારું પણ ક્યારેય ભલું નહીં થાય.

અધૂરી ઈચ્છા અને બીજો જન્મ

મારી આ શાયરીમાં આ વ્યથા ક્યારેય પૂરી નહીં થાય. સાત જન્મોની વાતો કરનારા લોકો તો ઘણા છે, પણ હું તો તને આ જ જન્મે, આ જ ક્ષણે પામવા માંગતો હતો. હવે તો બસ એટલી જ પ્રાર્થના છે કે જો બીજો જન્મ હોય, તો તું આ જ તડપ સાથે પાછી આવજે. અફસોસ એ વાતનો રહેશે કે આજે હું જાહેરમાં તારું નામ પણ લઈ શકતો નથી. તને 'પ્રિયે' કહીને સંબોધવી પડે છે કારણ કે તું હવે મારી નથી. મારું દિલ તને યાદ કરીને ક્યારેય હરખાશે નહીં, બસ હંમેશા એક ભાર નીચે દબાયેલું રહેશે.

જિગરની છેલ્લી એક જ ઈચ્છા હતી કે તારા ખભા પર માથું રાખીને આ દુનિયા છોડવી, પણ હવે લાગે છે કે મારે આ મુસાફરી એકલા જ પૂરી કરવી પડશે. તું ખુશ રહેજે તારા નવા સંસારમાં, મારો આ લેખ તને ક્યારેય નહીં નડે, પણ મારી વેદના તને હંમેશા મારી યાદ અપાવતી રહેશે.

~ જિગરશાયર