અકબંધ

નથી આ શ્વાસના પુંજે કોઈ કેવળ મૃગજળનો ખેલ,

મેં ખુદના જ અસ્તિત્વના કિલ્લા અહીં અણઘડ ચણાવ્યા છે.

ભલે આખી સૃષ્ટિ કહે છે કે સત્ય છે કેવળ મૌન,

મેં શબ્દોના ચીરા પાડીને ભીતરના તથ્યો રણકાવ્યા છે.

ગગન પણ ઝૂકીને પૂછે છે હદ મારી તરસની હવે,

મેં શૂન્યના તળિયે જઈને અમૃતના ઝરા સળગાવ્યા છે.

અધૂરી મંજિલોને વળગી રહેવાની આદત નથી મુજને,

મેં રસ્તાઓનાં વળાંકોને આઠ દિશાના નામ ગણાવ્યા છે.

પડછાયા પણ હવે તો શોધે છે રસ્તો મારી ઓળખનો,

જિગર, મેં કાળના કપાળે અકબંધ હસ્તાક્ષર લખાવ્યા છે.

~ jigarshayar ✍️ 

આજે મારે મારી એક એવી રચના વિશે વાત કરવી છે, જે માત્ર શબ્દોની ગોઠવણ નથી, પરંતુ મારા અસ્તિત્વના અતળ ઊંડાણમાંથી, પીડા અને પરમ સત્યના મંથનમાંથી ઉદ્ભવેલો એક નાદ છે. જ્યારે કાગળ પર કલમ ચાલી, ત્યારે એ માત્ર શાહી નહોતી, પણ ભીતર પડેલા કેટલાક ઘાવ અને એમાંથી જન્મેલી સમજણનો સ્ત્રાવ હતો.

ચાલો, આજે મારી આ પંક્તિઓના ગર્ભમાં છુપાયેલા દર્દ અને સત્યને જરા વધુ નજીકથી અનુભવીએ.

નથી આ શ્વાસના પુંજે કોઈ કેવળ મૃગજળનો ખેલ,

મેં ખુદના જ અસ્તિત્વના કિલ્લા અહીં અણઘડ ચણાવ્યા છે.

જીવન અને આ શ્વાસોચ્છ્વાસની પ્રક્રિયા માત્ર એક આભાસ કે મૃગજળ (Mirage) નથી. આપણે ઘણીવાર એમ માની લઈએ છીએ કે બધું મિથ્યા છે, પણ ના, આ અસ્તિત્વ બહુ નક્કર છે. મેં મારા અસ્તિત્વના આ કિલ્લાને કોઈ તૈયાર બીબામાં નથી ઢાળ્યો. મારી નિષ્ફળતાઓ, મારું દર્દ અને મારા કઠોર અનુભવોની અણઘડ ઈંટોથી મેં સ્વયં આ કિલ્લો ચણ્યો છે. આમાં નજાકત ભલે ન હોય, પણ આત્મબળની મજબૂતી ચોક્કસ છે.

ભલે આખી સૃષ્ટિ કહે છે કે સત્ય છે કેવળ મૌન,

મેં શબ્દોના ચીરા પાડીને ભીતરના તથ્યો રણકાવ્યા છે.

દુનિયા ભલે એમ માનતી હોય કે પરમ સત્ય મૌનમાં છુપાયેલું છે અને બધું સહન કરી લેવું એ જ સમજદારી છે. પણ એક સર્જક તરીકે મેં એ મૌનની પાળ તોડી છે. મેં માત્ર શબ્દો નથી લખ્યા, મેં શબ્દોની છાતી ચીરીને એમાંથી મારા ભીતરના નગ્ન અને કઠોર સત્યોને બહાર કાઢીને રણકાવ્યા છે. મારું દર્દ મૂંગું નથી, એ મારી કલમના નાદમાં જીવંત છે.

ગગન પણ ઝૂકીને પૂછે છે હદ મારી તરસની હવે,

મેં શૂન્યના તળિયે જઈને અમૃતના ઝરા સળગાવ્યા છે.

આ પંક્તિમાં એક એવી જીજીવિષા છે જેણે બધી જ મર્યાદાઓ પાર કરી લીધી છે. મારી તલાશ એટલી પ્રબળ છે કે અનંત આકાશ પણ હવે અચંબો પામીને મારી તરસની હદ પૂછે છે. મેં નિરાશા કે શૂન્યતાના અંધકારથી ડરવાને બદલે, એ શૂન્યના સાવ તળિયે ડૂબકી લગાવી છે. અને ત્યાં અમૃતના ઝરા માત્ર શોધ્યા જ નથી, પણ એને મારા પ્રાણથી 'સળગાવ્યા' છે—એક એવી ઊર્જા પ્રગટાવી છે જે ક્યારેય બુઝાય નહીં.

અધૂરી મંજિલોને વળગી રહેવાની આદત નથી મુજને,

મેં રસ્તાઓનાં વળાંકોને આઠ દિશાના નામ ગણાવ્યા છે.

કોઈ એક અધૂરી કે ન મળનારી મંઝિલ પર અટકીને રોદણાં રોવા મારો સ્વભાવ નથી. સંબંધો હોય કે સપનાં, જ્યારે એ અધૂરા રહી જાય, ત્યારે ત્યાં અટકી જવાનો કોઈ અર્થ નથી. જ્યારે મારા નિર્ધારિત રસ્તાઓ બંધ થતા દેખાયા, ત્યારે મેં એ વિઘ્નો અને વળાંકોને જ નવી દિશાઓ માની લીધી છે. મારી યાત્રા કોઈ એક કેડીની મહોતાજ નથી, મારા પગલાં જ નવી આઠેય દિશાઓનું સર્જન કરે છે.

પડછાયા પણ હવે તો શોધે છે રસ્તો મારી ઓળખનો,

જિગર, મેં કાળના કપાળે અકબંધ હસ્તાક્ષર લખાવ્યા છે.

અંતમાં, આ મથામણ અને પીડામાંથી પસાર થયા પછી મારી હસ્તી હવે એ મુકામ પર છે, જ્યાં મારા પોતાના પડછાયાને પણ મારી અસલ ઓળખ પામવા મથવું પડે છે. મેં ભીડનો હિસ્સો બનવાનો ઇનકાર કર્યો છે. મેં મારા અસ્તિત્વની એવી શાશ્વત અને કાયમી મહોર આ કાળ (સમય) ના કપાળ પર મારી છે, જે અનંતકાળ સુધી ભૂંસાશે નહીં.

તો મિત્રો, આ માત્ર કવિતા નથી, પણ મારા ભીતરના યુદ્ધ અને એમાંથી જન્મેલા શાંત ચિત્તનો દસ્તાવેજ છે. જ્યારે દર્દ પોતાની ચરમસીમા વટાવી જાય છે, ત્યારે તે એક એવી સમજણ બનીને ઉભરી આવે છે જે કાળને પણ પડકારી શકે છે.

વાંચતા રહેજો, વિચારતા રહેજો અને મળતા રહીશું અહીં જ, તમારા પોતાના jigarshayar.in પર.

~ jigarshayar ✍️